ناصر الدین شاه در میانه سفر به فرنگ پول کم آورد “ماژور تالبوت” سرمایه دار انگلیسی این را غنیمت دانسته هزینه برگشت شاه را بعهده گرفت بشرط اینکه شاه با تاسیس “کمپانی رژی” موافقت کند و 50 سال انحصار خرید و فروش و کاشت و داشت و برداشت توتون و تنباکو در ایران را به او واگذارد.! بالاخره شاه عیاش بی چک و چانه قرار داد “تالبوت” را امضا نمود؛! انگلیس نیز با چالاکی و ظرف مدت کوتاهی در نقاط حساس ایران شعبه هایی بنام کمپانی رژی بر پا نمود و به بهانه حفاظت از خود اسلحه هم وارد می نمود چون علما و مردم دیدند انگلیس بی سر و صدا در حال اشغال ایران است از مرجع کل میرزای شیرازی کسب تکلیف و استفتاء نمودند میرزای شیرازی هم با نیم سطر حکم و فتوا استفاده و خرید و فروش دخانیات را حرام نمود و در حکم محاربه با امام زمان دانست؛ فتوای تحریم توسط با سواد و بی سواد دست بدست می شد گویند صبح جمعه که فتوا به تهران رسید عصر هیچ دودی از قلیان و چپقی برنخاست به یک هفته نکشید انگلیس احساس شکست نموده به دربار شکایت برد شاه با دستپاچگی بزرگترین مجتهد تهران یعنی میرزای آشتیانی را احضار نموده گفت:« یا بر سر منبر و در ملاء عام قلیان می کشی یا از ایران خارج میشوی!» آیت الله آشتیانی فرمود: سرپیچی از حکم حجه الاسلام برایم مقدور نیست ولی فردا تهران را ترک می کنم. صبح دوشنبه سوم جمادی الثانی 1309 ق همینکه مردم مطلع شدند شاه میرزای آشتیانی را تبعید کرده عده عده و دسته دسته خود را به در خانه میرزا رساندند میدان سنگلج مملو از جمعیت شد مولف رساله دخانیه می نویسد « نوبت زنان رسید زنان دسته دسته فوج فوج جمع آمده جمعیت زنان نیز انبوه شد اول کار زنان بود که روانه بازار ها شدند هر دکان گشوده دیدند خواهی ناخواهی بستند تا کار بجایی رسید که در تمامی شهر به این عظمت یک دکان گشوده نماند؛ زنان پس از بستن بازار تماما سرهایشان را از روی چادر بعلامت عزا گِل گرفتند و فریاد و فغان کنان رو به ارک دولت نهادند جمعیت مردان نیز با گریه و فغان و “وا اسلاما” “وا شریعتا” گویان دنبال زنان روانه شدند» زنان بر خلاف مردان به زنده و مرده شاه از هر قسم و رقم فحش و دشنام و نفرین مضایقه نداشتند نه تنها به شاه بلکه به جد و آباء ناصر الدین شاه هم نفرین می کردند….به ارک شاهی که رسیدند یک مرتبه ضجه “یاعلی” و “یاحسین” از تمامی مخلوق بلند شد از چنین هنگامه عظیمی که دفعتا در میدان ارک بر پا گردید تمامی اجزای دولت خاصه حرمسراهای سلطنتی را وحشت و دهشت عظیمی فرا گرفته خرد و کلان دربار مضطرب شدند.» ۱)
بالاخره عصر همان روز گارد مخصوص شاهنشاه مشهور به «گروه بی پدران » که بی اندازه قسی القلب بودند وارد عمل شده علاوه بر مردان عده زیادی از زنان و دختران با حجاب را در آستانه ارک دولت به خاک خون کشیده شهید کردند اما شجاعت و سپس شهادت زنان مومنه در واقعه تحریم تنباکو آنچنان هیجان انگیز بود که ناظم الاسلام کرمانی که خود به غربگرایی شهرت دارد می نویسد آن روز آنقدر گریه کردم که در طول عمرم گریه نکرده بودم. آری حماسه زنان مومنه و محجبه چنان هیجانی ایجاد کرد که نه تنها مومنان بلکه اوباش شراب خوار و حتی یهود و نصارا را به میدان مبارزه با شاه و انگلیس آورد بطوریکه ظرف ۲ هفته بعد از فتوای میرزای شیرازی شاه و انگلیس ناچار عقب نشینی کرده قرارداد «تالبوت» را الغا نمودند. حماسه سازی فقط در کف با کفایت زنان با حجاب و باحیاست هیچ زن بی حجاب و بی حیایی حماسه نمی آفریند.

ادامه دارد…
۱۰ آذر ماه ۱۴۰۴

۱.تاریخ تحولات سیاسی ایران. دکتر موسی نجفی/ ص۲۱۶